به نظر شما اگر بخواهیم اصولی و علمی، به دور از حرفهای تکراری بررسی کنیم، مهلکترین ضررهای واقعی سیگار چه هستند؟ هر چیزی بیش از اندازهاش ضرر دارد، اما ضرر سیگار را تعداد نخهایش تعیین نمیکند، «ماهیت سیگار» تعیین میکند.
تابلویی هوشمند در استکهلم که اگر نزدیکش سیگار بکشید، شروع میکند به سرفه کردن. این تابلوی دیجیتالی را یک داروخانهی زنجیرهای در سوئد نصب کرده است تا مضرات سیگار را یادآور شود.
درباره ضررهای سیگار همهچیز را شنیدهای: سرطان ریه، بیماری قلبی، فشار خون، پیری زودرس پوست، بوی بد دهان.
فهرست بیماریهایی که سیگار عامل آنها است، طولانی و نگرانکننده است. بیماری قلبی، سکتهی مغزی، دیابت، آمفیزم، برونشیت و چندین نوع سرطان از جمله موارد این فهرستاند.
۸۰ درصد سیگاریها سرطان ریه نمیگیرند
۸۰ درصد سیگاریها سرطان ریه نمیگیرند، چون ایست قلبی در آنها خیلی زودتر از زمان رشد تومور سرطانی اتفاق میافتد. زنده نمیمانند که سرطان بگیرند. به علت آسیب شدیدی که سیگار به دیوارهی عروق وارد میکند، سکته زودتر رخ میدهد و فقط ۲۰ درصد سیگاریها سرطان میگیرند.
سیگار کیفیت و غلظت اسپرم آقایان را کاهش میدهد
سیگار کیفیت و غلظت اسپرم آقایان را کاهش میدهد و روی ساختار DNA اسپرم تأثیر منفی میگذارد و در نهایت قدرت باروری مرد را کم میکند. بدنسازهایی که سیگار میکشند هم به علت افت ظرفیت اکسیژنرسانی ریه، به بافت بدنشان آسیب میزنند.
تاریخچهی اعلامیههای رسمی ضررهای سیگار
بین سیگار کشیدن و سرطان رابطهای وجود دارد
از اوایل قرن ۲۰ میلادی، کشفهایی کمکم اعتماد مردم به ایمنی سیگار کشیدن را کمرنگ کردند. سال ۱۹۳۰، دانشمندان از شهر کلن آلمان گزارش دادند که به نظر میرسد بین سیگار کشیدن و سرطان رابطهای وجود دارد. سال ۱۹۴۴، انجمن سرطان آمریکا اعلام کرد که هرچند مدرک قاطعی وجود ندارد، اما به نظر میرسد سیگار کشیدن باعث مشکلات سلامتی میشود.
۹۶٫۵ درصد از همهی بیماران مبتلا به سرطان ریه
سال ۱۹۵۰، دانشمندان گزارشی شگفتانگیز منتشر کردند و گفتند ۹۶٫۵ درصد از همهی بیماران مبتلا به سرطان ریه، سیگاریهای متوسط تا سنگین بودهاند. تا این زمان، نرخ سیگار کشیدن همچنان بالا بود. آدمها بیشتر تحت تأثیر مقالهی معروفی در شمارهی ۱۹۵۲ نشریهی ریدرز دایجست به نام «سرطان به اندازهی یک کارتن» قرار گرفتند و اینجا بود که برای اولین بار، نرخ سیگار کشیدن شروع به کاهش کرد.
صنعت دخانیات به شدت مقابله کرد و در تاریخ ۴ ژانویهی ۱۹۵۴، تبلیغ بزرگی در صدها روزنامه منتشر کرد و گفت: «ما باور داریم که محصولاتی که تولید میکنیم، به سلامتی آسیب نمیزنند.» ولی شواهد واقعی همچنان جمع میشد. سال ۱۹۶۲، دکتر لوتر تری، جراح کل، گروهی از کارشناسان را برای بررسی تمام شواهد مربوط به سلامتی و سیگار کشیدن تشکیل داد.
سیگار کشیدن قطعا باعث سرطان ریه میشود
سال ۱۹۶۴، گزارش جراح کل اعلام کرد که سیگار کشیدن قطعا باعث سرطان ریه میشود. سال ۱۹۸۲، گزارش جراح کل نشان داد که دود دست دوم هم ممکن است باعث سرطان ریه شود. سال ۱۹۹۰، سیگار کشیدن از پروازهای کوتاه هواپیما و همهی اتوبوسهای بینالمللی ممنوع شد و سال ۱۹۹۲، هنرپیشهی معروف به مرد مارلبرو درگذشت.
با وجود شواهد رو به افزایش، در سال ۱۹۹۴ هفت نفر از بالاترین مدیران بزرگترین شرکتهای توتون آمریکا جلوی کنگره نشستند و یکییکی شهادت دادند که نیکوتین اعتیادآور نیست. اما در سال ۱۹۹۸، مدیران ارشد پنج شرکت از بزرگترین شرکتهای توتون اعتراف کردند که نیکوتین اعتیادآور است و توافقی برای پرداخت ۳۶۸٫۵ میلیارد دلار به عنوان خسارت کردند.
مضرات سیگار بر ظاهر
تخریب ظاهر افراد و پیری زودرس پوست
مصرف دخانیات مانند سیگار، علاوه بر تخریب جسمانی، باعث تخریب ظاهر افراد و پیری زودرس پوست نیز میشود.
از عوارض و مضرات سیگار کشیدن بر ظاهر: پیری زودرس در چهره و صورت، از بین رفتن پوست، از دست دادن موها، تغییر شکل و فرم بدن و بیماری التهاب پوستی (پسوریازیس). خرابی و زرد شدن دندانها، تغییر رنگ انگشتان، آسیب زدن به چشم و آب مروارید و تأخیر در ترمیم زخمها.
سیگار باعث کاهش سطح مواد آنتیاکسیدان میشود
سیگار باعث کاهش سطح مواد آنتیاکسیدان میشود، موادی که وظیفهی محافظت از سلولهای شبکیهی چشم را بر عهده دارند. سیگار لایهی محافظ میان شبکیه و عروق خونی را تخریب میکند و منجر به کاهش خونرسانی، تحریک و ایجاد بافت اسکار میشود.
همچنین سیگار بدن را در معرض رادیکالهای آزاد قرار میدهد که باعث آسیب سلولی و نرسیدن مواد مغذی به شبکیه و عدسی میشود و محققین بر این باورند که سیگار شانس بروز انواعی از آب مروارید را افزایش میدهد.
دود دست سوم سیگار
به دنیای دود دست سوم سیگار خوش آمدید
تا حالا به آسانسوری پا گذاشتهاید که بوی سیگار بدهد؟ بسیار خب، به دنیای دود دست سوم سیگار خوش آمدید.
اصطلاح دود دست سوم را اولین بار پروفسور جاناتان ویکینوف از دانشگاه هاروارد به کار برد. دود دست سوم یعنی هر اثری از سیگار که با چشم و حتی گاهی با بینی هم نتوان مشاهده کرد، اما اثر سمهای آن باقی مانده باشد. مثل لباسی که موقع سیگار کشیدن تنتان بوده است، یا نیمکتی در پارک که روی آن سیگار کشیدهاند.
سرب موجود در بدن کودکان را بالا میبرد
او که در بیمارستانی تخصصی مخصوص کودکان کار میکند، میگوید دود دست سوم، سرب موجود در بدن کودکان را بالا میبرد و سرب بالا، آیکیوی کودکان را پایین میآورد.
هوش سیگار، سوءاستفاده از بیحوصلگی مغز
از نخ چندم به بعد حساسیتش از بین میرود
مغز اصلا حوصله ندارد بابت هر نخ سیگاری که میکشید، از اول ضررهای آن را محاسبه کند. بنابراین از نخ چندم به بعد حساسیتش از بین میرود و درست به همین خاطر است که بعد از مدتی شما آن را مثل «نقل و نبات» به مصرف میرسانید.
هوش سیگار ۳ شکل اصلی و چندین لباس مبدل دارد
به این فرایند سوءاستفاده از بیحوصلگی مغز، «هوش سیگار» میگوییم. هوش سیگار ۳ شکل اصلی و چندین لباس مبدل دارد که در دورهی تازهنفس موشکافی و خنثی میشوند.
حذف به قرینهی ضررهای سیگار
مجوز حذف به قرینهی ضررهای سیگار
اگر چیزی پیدا شود که اندازهی سیگار ضرر دارد، مجوز حذف به قرینهی ضررهای سیگار را در ذهن صادر نکنید. مثلا اخیرا انستیتو جهانی پیری (National Institute on Aging) مقالهای منتشر کرده است که در آن ضرر تنهایی و قطع ارتباطات اجتماعی را معادل ضرر ۱۵ نخ سیگار در روز برای بدن دانسته است.
تبدیل به یک ضرر ۳۰ نخی
اگر تنهایی به اندازهی روزی ۱۵ نخ سیگار ضرر دارد، اگر آب نخوردن به اندازهی کافی به اندازهی روزی ۵ نخ و هوای آلوده هم به اندازهی ۱۰ نخ ضرر داشته باشد. در اصل بخواهیم حساب کنیم، آن را تبدیل به یک ضرر ۳۰ نخی، به اضافهی نخهای قبلی میکند.
شر در جزئیات نهفته است
مضاف بر این که ضررهای قبلی در پلتفرم سیگار، تبدیل به یک ضرر توجیبی خریدنی و موجود در سوپرمارکتها هم میشود. یادمان باشد شر در جزئیات نهفته است.
همین جزئیات کوچک وقتی در کنار هم قرار بگیرند، در نهایت تعیین میکنند چه انسانی هستیم و چه تجربهای در زندگی از سر میگذرانیم و چه اثری از بودن خود به جا میگذاریم. پس حذف به قرینه نکنیم ضررهای سیگار را.
ترک سیگار و سکته
ترک ناگهانی سیگار باعث سکته نمیشود
چرا با وجود اینکه میدانیم «ترک ناگهانی سیگار باعث سکته نمیشود»، باز هم میترسیم نکند سکته کنیم؟
اصلا یادت هست این جملهی «ترک سیگار باعث سکته میشود» را از چه کسی شنیده باشی؟ نه.
یادت هست اصلا این جمله راست باشد یا دروغ؟ نه. ولی جملهی آشنایی است، همین.
اول منبعشان از مغز پاک میشود
مغز به خاطر این که به صورت تدریجی به شکل امروزی درآمده، خیلی بخشهایش روی هم افتاده و باعث خطاهایی در فکر ما انسانها میشود که به آن خطاهای شناختی میگویند. حرفها اینطورند که اول منبعشان از مغز پاک میشود، بعد صدق و خطایشان و دیرتر از همه، آشناییتشان.
یعنی یک جملهی آشنا برای تو میماند، بدون این که گوینده و صداقتش در خاطرت مانده باشد. این ایراد طبیعی مغز است و اگر این ایراد را نشناسیم، خیلی از جاهای زندگی اشتباه میکنیم.
ما در طول زندگی و در گذر روزها از جملات زیادی میترسیم. ترس ویژگیای است که باعث میشود برای مراقبت کردن از خودمان زرنگتر بشویم، اما گاهی ترس در اثر خطاهای محاسباتی در ذهن به وجود میآید.
ترک سیگار باعث سلامتی و از بین رفتن خطر مرگ
پس یادت باشد، ترک سیگار باعث سلامتی و از بین رفتن خطر مرگ و میر نابهجا میشود و تازهنفس شدن باعث میشود شاخصهای سلامتی افزایش پیدا کنند.
این که سیگار شما را میکشد، به این معنا نیست که اگر سیگار نکشی هیچوقت نمیمیری. بلکه به این معناست که با سیگار کشیدن، به دلایلی و در زمانی خواهی مرد که قرار نبود در حالت عادی، آن دلیل و آن وقت، لزوما مرگ شما اتفاق بیفتد.
عذاب وجدان، ضرر پنهان ترس از ضررهای سیگار
ترس از ضرر، آدم را از سیگار دور نمیکند، فقط به سیگار کشیدنش «عذاب وجدان» اضافه میکند.
و عذاب وجدان خودش یکی از دلایل روشن کردن نخ بعدی است.
سیگار میکشید و باز هم آن عذاب وجدان لعنتی سراغتان میآید. این عذاب وجدان نمیگذارد دو پک سیگار راحت از گلویتان پایین برود، اما در عین حال واقعا نگرانید که چرا همهچیز تا این حد پیچیده شده است.
حاصل تضاد دو نظر مختلف درون وجود ماست
آن چیزی که به آن عذاب وجدان میگوییم، حاصل تضاد دو نظر مختلف درون وجود ماست. دانشمندان علوم اعصاب میگویند در وجود هر کدام از ما هزاران نظر مختلف وجود دارد که در لحظهی تصمیمگیری، بدون این که با خبر بشویم، این نظرها با هم درگیر میشوند. وقتی در نهایت یک نظر نهایی برنده میشود، ما آن نظر را به عنوان «نظر من» میدانیم و اصلا از بقیهی نظرها با خبر نمیشویم.
عذاب وجدان هم یک وسیله است برای باخبرتر شدن مغز از چیزی که در بخشهای مختلف بدن میگذرد. وقتی ریه به خاطر سیگار کشیدن زیاد لعاب میاندازد و خلط جمع میکند، مخبرهای این بخش از بدن، خبر را برای مغز میبرند. خبر آسیب خوردن به ریه، به گوش سامانههای ارزشی مختلف ذهن میرسد و آنها با ایجاد سر و صدا، مغز را باخبر میکنند که یک اتفاق بد دارد میافتد.
شما در حال سیگار کشیدن هستید و با نیکوتین موجود در آن آرام شدهاید، اما عصبهای مغز در حال درگیر شدن با همدیگر هستند تا شما را از آن کار، از نخ بعدی و از پاکت بعدی سیگار منصرف کنند. ما این درگیری آرای مختلف داخل مغز را در قالب یک تضاد، که به آن عذاب وجدان میگوییم، حس میکنیم.
راهکار درست برای مواجهه با عذاب وجدان
راهکار درست برای مواجهه با عذاب وجدان این است که دادگاهی نمادین برای بررسی این رفتار برگزار کنیم. این دادگاه میتواند صفحهی کاغذ دفتر شما باشد، یا شاید هم گوشهای دنج در طبیعت برای تفکر. سعی کنید نظرهای مختلف ذهنتان را دربارهی سیگار بشنوید و صدایشان را بلند کنید، هر احساس را نمایندهی یک پیام شنیدهنشده تلقی کنید: عذاب وجدان دارم؟